Het Leege Land krijgt regelmatig vragen over de ‘meetlat’ die we gebruiken onderaan ons briefpapier. Daarin staat een aantal getallen genoemd en men vraagt zich vaak af waar die getallen op duiden. Dat is uiteraard precies onze bedoeling.

De getallen onder de meetlat zijn de jaartallen waarin belangrijke boekwerken werden gepubliceerd over landmeetkunde. Dit is één van de de drie werkgebieden waar Het Leege Land zich mee bezig houdt, naast cartografie en vestingbouw.

De publicaties die we op deze manier aanhalen, zijn:

1537: Nederlandstalige editie van Gemma Frisius’ boekje over driehoeksmeting, met de titel ‘Een boecxken seer nut ende Profitelijc allen Geographiens leerende hoemen eenighe plaetsen beschrijven ende het verschil oft distantie der selver meten sal, welck te voren noyt ghesien en is ghewees’.

1600: de landmeters Johan Sems (1572-vóór 1656) uit Leeuwarden en Jan Pietersz Dou (1572-1635) uit Leiden publiceren hun boek ‘‘Practijck des lantmetens’. Het boek wordt vanaf 1612 een aantal malen herdrukt, en steeds samen gepubliceerd met ‘Van het gebruyck der geometrische instrumenten’ van dezelfde auteurs.

1662: Mattheus van Nispen publiceert zijn ‘De Beknopte Lant-Meet-Konst. Leerende in `t korte, alles wat in `t gemeen, in de practijcke des landt-metens voor-komen kan’.

1744: de tweede editie van Morgensters ‘Werkdadige meetkonst’ verschijnt, fors uitgebreid en geïllustreerd door Johann Herman Knoop. De eerste editie werd in 1703 uitgegeven.

1808: Cornelis van Kraijenhoff publiceert zijn ‘Instructie voor Geographische Ingenieurs’, die de basis vormt voor de landmeetinstructies van de Nederlandse militaire ingenieurs. De inhoud wordt verschillende malen herdrukt in latere instructies, onder andere in 1815 en 1831.

1879: eerste druk van Schols’ ‘Leerboek voor landmeten en waterpassen’. Er volgen nog vele drukken, steeds tezamen met een atlas, waarin de duidelijke afbeeldingen van landmeetinstrumenten en meetoefeningen zijn afgedrukt.